Ανοιχτή επιστολή προς νέους δημάρχους από την Μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας

Αγαπητέ Δήμαρχε

Επιτρέψτε μου κάποιες σκέψεις που μέσα από την πλούσια εμπειρία σας πιθανά τις συμμερίζεστε. 
Η ελληνική πόλη βρίσκεται σε κρίση. 
Έχοντας προκύψει κατά το μεγαλύτερο μέρος της χωρίς σχεδιασμό είναι ανοχύρωτη απέναντι σε ανατροπές κλίμακας, όπως η εκθετική αύξηση του οικοδομικού όγκου και των αυτοκινήτων. Χτίστηκε, θυσιάζοντας το περιβάλλον και κερδοσκοπώντας στη γη. Επεκτείνεται αδιάκοπα  προς την περιφέρειά της, υπολογίζοντας μάταια ότι απορροφώντας δραστηριότητες  από τα κέντρα θα εκτονώσει τον κορεσμένο χώρο τους και θα απομακρύνει από αυτά  κυκλοφοριακές ροές που σήμερα προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις. Υποτιμά ότι οι κάτοικοι της περιφέρειας και των δορυφόρων οικισμών επιστρέφουν καθημερινά με αυτοκίνητο στο κέντρο. 

Αναπτύχθηκε  με την πολιτεία απούσα. 

H τελευταία προτίμησε αυτή την ανέξοδη λύση από την ανάληψη της ευθύνης να εξοπλίσει την πόλη με σχέδια οργάνωσης του χώρου που να σέβονται τις αντοχές της ιστορίας και του φυσικού της περιβάλλοντος και με υποδομές για δημόσια συγκοινωνία, περπάτημα και ποδήλατο ώστε οι πολίτες να μην υποχρεώνονται να καταφεύγουν αναγκαστικά στο αυτοκίνητο, ακόμη και όταν είναι βέβαιοι ότι θα υποστούν καθυστερήσεις, εκνευρισμούς και υπέρογκα έξοδα. 

Τώρα στην  ελληνική πόλη ο αριθμός των αυτοκινήτων ξεπερνά τη χωρητικότητα του δικτύου της. Μετά την παράλυση των δρόμων, ακυρώνονται από την αυθαίρετη στάθμευση πεζοδρόμια,  πλατείες και πάρκα. Ο δημόσιος χώρος παραμορφώνεται και απομακρύνει. Ο κορεσμός είναι καθημερινός, στα ατυχήματα, στη ρύπανση και το θόρυβο η Ελλάδα είναι από τους πρώτους.

Η μοναδική λογική και βιώσιμη πολιτική, σε ευθεία γραμμή με αυτές που ακολουθούνται στην Ευρώπη, είναι η υποκατάσταση μετακινήσεων που γίνονται σήμερα με αυτοκίνητο από άλλα μέσα και τρόπους, που εξοικονομούν χώρο. Ο περιορισμός της κατανάλωσης ενέργειας, μπροστά στην απειλή της κλιματικής αλλαγής, είναι επίσης μια υποχρέωση της Ελλάδας απέναντι στη διεθνή κοινότητα που κινητοποιείται. 

Η δημόσια συγκοινωνία, το περπάτημα και  το ποδήλατο είναι οι λύσεις που προωθούνται σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο. Το κέντρο και οι περιοχές κατοικίας της βιώσιμης ευρωπαϊκής πόλης θωρακίζονται  απέναντι στο αυτοκίνητο με πυκνά και αξιόπιστα δίκτυα δημόσιας συγκοινωνίας, με πεζοδρομήσεις, δίκτυα ποδηλατοδρόμων και αυστηρούς κανόνες στη στάθμευση. Παράλληλα αναπλάθουν και επεκτείνουν τους δημόσιους ανοικτούς χώρους τους, έτσι ώστε να είναι πιο ελκυστικοί στον κάτοικο και τον επισκέπτη. 

Με τον τρόπο αυτό η εμπορική δραστηριότητα ενισχύεται και η πόλη αποκτά την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει εδώ. Αντίθετα τα νέα προάστια χαρακτηρίζονται από απόλυτη πολεοδομική αταξία. Οι  βασικότερες κοινωνικές και τεχνικές υποδομές είναι ελλιπείς. Τα νέα οδικά έργα αντί να συνδέονται με πολεοδομικούς στόχους σχεδιάζονται αυτόνομα, προκαλούν αποκοπές και εξαρτούν τη λειτουργία της περιφέρειας σχεδόν αποκλειστικά από το αυτοκίνητο με ότι αυτό σημαίνει σε αύξηση του μήκους των μετακινήσεων, σε κατανάλωση ενέργειας, σε κόστος, σε ατυχήματα και σε περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η τύχη της ελληνικής πόλης θα εξαρτηθεί από το μέλλον των κοινωνικών της κυττάρων, που είναι οι γειτονιές. Από τις συνθήκες στους  δρόμους κατοικίας θα εξαρτηθεί το πώς θα μεγαλώνουν τα παιδιά, το με πόση αξιοπρέπεια θα κλείσουν τη ζωή τους οι ηλικιωμένοι, το αν οι ανάπηροι θα ενσωματωθούν ή θα εκτοπιστούν στο περιθώριο της ζωής της πόλης. Στην Ευρώπη οι περιοχές κατοικίας (που καλύπτουν το 70-80% της αστικής επιφάνειας) μετατρέπονται συστηματικά, με μικρές παρεμβάσεις φυσικού σχεδιασμού και αισθητικής βελτίωσης, σε περιοχές ήπιας κυκλοφορίας (ζώνες μέγιστης ταχύτητας 30 χλμ/ώρα). Εκεί το περπάτημα και το ποδήλατο αναδεικνύονται σε πραγματικά ελεύθερες και ευχάριστες εκδηλώσεις  κοινωνικότητας.

Αγαπητέ Δήμαρχε,

Απέναντι στην οικονομική κρίση θα ήταν κρίμα να σκύψουμε το κεφάλι. Αντίθετα για να την αντιμετωπίσουμε πρέπει να ακολουθήσουμε πολιτικές, οι οποίες αλλού απέδειξαν την οικονομική αποτελεσματικότητά τους. Η πτώχευση της Ελλάδας είναι και πτώχευση των πόλεων. Οικονομική και κοινωνική. Ίσως να οφείλεται κατά ένα μέρος και σε αυτές. Στις πόλεις αξίζει και πρέπει να αλλάξουν πολλά. Θεωρείστε βέβαιο ότι ο επιστημονικός κόσμος θα σταθεί δίπλα σας.

Σημαντικές ευκαιρίες χρηματοδότησης θα προκύψουν στο άμεσο χρονικό διάστημα για πόλεις που θα έχουν  ώριμες μελέτες για τη βιώσιμη κινητικότητα (ποδήλατο, περπάτημα, δημόσια συγκοινωνία) και την αναβάθμιση του οδικού τους περιβάλλοντος. Υπήρξαν ήδη σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα, άλλα είναι σε εξέλιξη μέσω του ΕΣΠΑ, άλλα δρομολογούνται απ’ ευθείας  από την Ε.Ε.

Είναι πιθανόν ότι θα υποχρεωθείτε να αντιμετωπίσετε και αντιδράσεις από τοπικές κοινωνίες κακά πληροφορημένες, παραδοσιακά αμέτοχες και δέσμιες μιας καθημερινότητες που δίνει την εντύπωση ότι δεν έχει εναλλακτικές. Εκδηλώνονται συχνά απέναντι σε σχεδιασμούς που αιφνιδιάζουν. Η διαβούλευση κάνει στον τόπο μας τώρα τα πρώτα της βήματα, θα εκπαιδευτούμε στη δημοκρατία και το αποτέλεσμα θα είναι σίγουρα θετικό. Υπάρχει ήδη πλούσια εμπειρία ως προς αυτό σε πόλεις που πρωτοπόρησαν σε σχετικές πολιτικές κατά την τελευταία δεκαετία.

Οι συνθήκες δείχνουν να έχουν ωριμάσει ώστε οι τοπικές κοινωνίες να συναινέσουν και να αγκαλιάσουν τις απαραίτητες αλλαγές που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής, θα αποκαταστήσουν τη φυσιογνωμία και τις αξίες της πόλης, θα ενισχύσουν την κοινωνική συνοχή και θα δημιουργήσουν ευκαιρίες για την ανόρθωση των τοπικών οικονομιών. Σε συνθήκες εξαιρετικά δύσκολες το στοίχημα της πόλης είναι μπροστά σας και χρειάζεται πάνω από όλα αποφάσεις πολιτικής. Είμαι σίγουρος ότι ξεκινάτε αισιόδοξα αυτή τη νέα θητεία. Από τις δικές σας αποφάσεις σας θα εξαρτηθούν πολλά.

με εκτίμηση και ευχές για μια δημιουργική θητεία

για τη Μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας

ο επιστημονικός υπεύθυνος

Θάνος Βλαστός

Καθηγητής Ε.Μ.Π., συγκοινωνιολόγος/πολεοδόμος

(www.smu.gr)

RETHINK PROJECT KAI ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Για να διαχειριστούμε τα σκουπίδια μας, πρέπει να ελέγξουμε την κατανάλωση που κάνουμε!-ΤΑΥΓΕΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ

προς τους συμπολίτες μας

Απ'ότι φαίνεται ξεκινά ένας ακόμα γύρος διαμάχης με θέμα τα σκουπίδια, όπως ακριβώς και πέρσυ.  Είναι πολύ πιθανό να βρεθούμε αντιμέτωποι ξανά με λόφους σκουπιδιών μαζεμένους γύρω από τους κάδους της πόλης. Και το ερώτημα είναι ξεκάθαρο: Τί κάνουμε?? Θεωρούμε υποχρέωση του κάθε πολίτη, να προβληματίζεται για τα θέματα της πόλης του. Αυτό θα κάνουμε και εμείς τώρα. Ξεκινάμε από την αρχή!
Όταν λέμε «σκουπίδια» έχουμε όλοι στο μυαλό μας, μεγάλους λόφους άχρηστων υλικών (κάθε λογής), που έχουν αηδιαστική μυρωδιά και συνήθως γίνονται εστίες μόλυνσης. Το σίγουρο είναι οτι αν καθίσουμε και κοιτάξουμε για λίγο έναν τέτοιο λόφο σκουπιδιών μπορούμε να δούμε και πράγματα δικά μας! ΑΡΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΑΠΟ ΕΜΑΣ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ. ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑ ΜΑΣ. (τα σκουπίδια είναι σαν παιδιά μας, διότι τα «γεννάμε»...)

Τί θα τα κάνουμε λοιπόν? Θα συνεχίσουμε να αφήνουμε τους δημοτικούς άρχοντες να τα πετάνε στα βουνά και τα ποτάμια? Θα συνεχίσουμε να δεχόμαστε με απάθεια το έγκλημα κατά της φύσης που λέγεται «Μαραθόλακκα»? Θα συνεχίσουμε να θεωρούμε τον Ταύγετο σκουπιδοτενεκέ του δήθεν «πολιτισμένου» κόσμου μας? Θα συνεχίσουμε να αδιαφορούμε λέγοντας απλά οτι «φταίνε οι άλλοι και όχι εμείς οι ίδιοι»? Ας αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας!


ΣΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟΙ (ο καθένας ας φροντίσει πρώτα για τον εαυτό του) ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥΜΕ ΕΩΣ ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΒΑΘΜΟ(ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΤΟ) ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ.ΠΩΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΑΥΤΟ? ΜΕ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΑΠΟ ΤΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ.

(Ελευσίνα-πρότυπο διαχείρησης απορριμμάτων!)

Τί σκουπίδια παράγει ένα σπίτι?

παράγει: α) Οργανικά β) Ανακυκλώσιμα γ) Λάδια δ) αδρανή υλικά.

α) Οργανικά απορρίμματα ονομάζονται τα υπολείμματα τροφών, π.χ. φλούδες από λαχανικά ή φρούτα κτλ. Τρόποι διαχείρησης οργανικών: 1) με αυτοσχέδιο ατομικό κομποστοποιητή μπαλκονιού 2) με αυτοσχέδιο κομποστοποιητή πολυκατοικίας ή γειτονιάς 3) με ξύλινο κομποστοποιητή από παλλέτες 4) με πύλινο κομποστοποιητή (από μια παλιά πύλινη γλάστρα). Υπάρχουν επίσης κομποστοποιητές στο εμπόριο για όσους θέλουν να αγοράσουν.
Γι αυτο τον λόγο οι Ποδηλάτες Καλαμάτας μαζί με τους kalamatafreespace art cooperativa στο πλαισιο του RETHINK PROJECT, καλούν όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα εναλλακτικής κομποστοποιησης που παρουσιάζουν και να δημιουργήσουμε μαζί αυτοσχέδιους κομποστοποιητές.
Ο πρώτος ήδη φτιάχτηκε και λειτουργει έξω από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της πόλης(ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 8)

β) Ανακυκλώσιμα απορρίμματα είναι: οι πλαστικές,γυάλινες, μεταλλικές ή χάρτινες συσκευασίες των προϊόντων που αγοράζουμε και καταναλώνουμε (π.χ. κουτί δημητριακών, κονσέρβα τόνου).Ρούχα και είδη σπιτιού που δεν χρειαζόμαστε άλλο. Οι μπαταρίες*. Τα άχρηστα ηλεκτρικά είδη* (π.χ. παλιό ψυγείο, παλιό τηλέφωνο, χαλασμένο κομπιουτεράκι). Οι ηλεκτρικές λάμπες*.  Με αστρερίσκο* είναι όσα δεν πετάμε στον μπλε κάδο!!!
Τρόποι διαχείρησης ανακυκλώσιμων υλικών:
Για να μειώσουμε τον όγκο των ανακυκλώσιμων υλικών που πετάμε, θα πρέπει:
1) να μειώσουμε την παράλογη κατανάλωση που κάνουμε (υπερκαταναλωτισμός). Ύστερα θα πρέπει να κάνουμε εμπάργκο σε προϊόντα που έχουν χωρίς λόγο υπερβολική συσκευασία (υπερσυσκευασμένα προϊόντα) π.χ. Τα δημητριακά είναι υπερσυσκευασμένα, βρίσκονται σε χάρτινο κουτί το οποίο περιέχει ένα πλαστικό σακουλάκι, το οποίο περιέχει το προϊόν που εμείς τελικά θα φάμε. 2) τα είδη σπιτιού ή τα ρούχα που δεν χρειαζόμαστε, να μην τα πετάμε στα σκουπίδια, αλλά να τα ανταλλάζουμε με άλλα, ή να τα χαρίζουμε σε συμπολίτες μας που ίσως να τα χρειάζονται. 3) να συμμετέχουμε στα ανταλλακτικά-χαριστικά παζάρια που διοργανώνονται τον τελευταίο καιρό από κοινωνικές ομάδες της πόλης μας. 4) να αλλάξουμε νοοτροπία σε σχέση με τα υλικά γύρω μας και την χρήση που έχουν ή μπορούν να έχουν, λίγη φαντασία μόνο αρκεί, (Rethink project),δηλαδή να προσπαθούμε να δημιουργούμε εμείς τα πράγματα που χρειαζόμαστε από άχρηστα υλικά που βλέπουμε γύρω μας.!!
5) συμμετοχή στο πρόγραμμα ανακύκλωσης του δήμου.
(οδηγίες για ανακύκλωση και κομποστοποίηση)

γ) Λάδια (π.χ. τηγανόλαδο)
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να κάνει κάποιος αυτοσχέδια προϊόντα από υπολείμματα λαδιού για χρήση στο σπίτι. Εξαρτάται από την διάθεση και τον χρόνο του καθενός.
 1) παρασκευή σαπουνιού (με την παραδοσιακή μέθοδο, απόλυτα φυσικό προϊόν) για το σώμα ή την κουζίνα. 2) καύσιμο υλικό για το τζάκι ή την ξυλόσομπα, για όσους διαθέτουν.
3) μονωτικό υλικό επίστρωσης αντικειμένων που σκουριάζουν εύκολα (π.χ. μεταλλικά αντικείμενα)
4) διοχέτευση σε χώρους όπου συγκεντρώνονται τα τηγανισμένα λάδια (σουπερμάρκετ)

δ) αδρανή υλικά (μπάζα, σπασμένα είδη υγιεινής, σπασμένες πήλινες γλάστρες κτλ)

**Προσοχή 

1. μπορούμε να μειώσουμε την χρήση της πλαστικής σακούλας χρησιμοποιώντας πάνινες τσάντες πολλών χρήσεων!! Τις παίρνουμε μαζί μας όταν βγαίνουμε να αγοράσουμε το οτιδήποτε και αντί ο πωλητής να χρησιμοποιήσει πλαστική σακούλα, χρησιμοποιούμε την δικιά μας πάνινη.
2. τις άχρηστευμένες μπαταρίες δεν τις πετάμε μαζί με τα υπόλοιπα ανακυκλώσιμα!! μόνο στα ειδικά σημεία ανακύκλωσης μπαταριών (Α.Φ.Η.Σ.) διότι περιέχουν τοξικές ουσίες οι οποίες μπορούν να δηλητηριάσουν μεγάλη ποσότητα θαλάσσιου ή πόσιμου νερού αν καταλήξουν σε μια χωματερή.
3. τις αχρηστευμένες λάμπες χαμηλής κατανάλωσης νέας τεχνολογίας τις συγκεντρώνουμε και τις δίνουμε σε ειδικά σημεία που έχουν διαμορφωθεί σε μερικά σούπερ μάρκετ, διότι αν σπάσουν είναι επικίνδυνες για την υγεία και το περιβάλλον καθώς περιέχουν ατμούς υδραργύρου.

 *λάμπες νέας τεχνολογίας: i) πληροφορίες  ii) δίκτυο συλλογής λαμπτήρων

ΣΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΤΟΥΜΕ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ.

ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΕΠΟΧΕΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΣΟΒΑΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΚΑΘΩΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΥΠΕΡΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ !!!!